देशभरात अचानक वाजले मोबाईलचे सायरन; नागरिकांमध्ये काही काळ भीतीचे वातावरण

एकाचवेळी हजारो फोन वाजले, नागरिक चक्रावले

शनिवारी सकाळी अचानक संपूर्ण देशभरात मोबाईल फोनच्या रिंगटोननी वातावरण गजबजून गेले. सार्वजनिक ठिकाणी, रस्त्यावर, रेल्वे स्थानकांवर आणि कार्यालयांमध्ये एकाचवेळी अनेकांचे स्मार्टफोन जोरात वाजू लागले. यामुळे सुरुवातीला नागरिकांमध्ये संभ्रमाचे आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले.

आपत्तीचा काही इशारा आहे का, असा प्रश्न अनेकांच्या मनात उपस्थित झाला. मात्र, काही वेळातच हे संदेश आपातकालीन चाचणी अलर्ट असल्याचे स्पष्ट झाले. या संदेशांमध्ये नागरिकांनी कोणतीही कृती करण्याची आवश्यकता नसल्याचेही नमूद करण्यात आले होते.

काय आहे सेल ब्रॉडकास्ट अलर्ट सिस्टम?

भारत सरकारने आता नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी एक अत्याधुनिक आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाची आपत्कालीन चेतावणी प्रणाली सुरू केली आहे. यालाच सेल ब्रॉडकास्ट अलर्ट सिस्टम असे म्हणतात.

या प्रणालीच्या माध्यमातून सरकार कोणत्याही आपत्ती किंवा धोक्याच्या स्थितीत थेट नागरिकांच्या मोबाईल फोनवर तात्काळ सूचना पाठवू शकते. याचा उपयोग विशेषतः खालील परिस्थितींमध्ये केला जाणार आहे:

• भूकंप आणि सुनामी

• मेघगर्जना आणि वीज कोसळणे

• पूर आणि अतिवृष्टी

• गॅस गळती आणि रासायनिक धोके

• इतर मानवनिर्मित आपत्कालीन परिस्थिती

कसे काम करते ही प्रणाली?

ज्या मोबाईल फोनवर हा अलर्ट येईल, त्या फोनवर मोठ्या आवाजात सायरन वाजू लागेल. त्याचबरोबर स्क्रीनवर तात्काळ फ्लॅश मेसेज दिसेल. विशेष म्हणजे, जर फोन म्यूट मोडवर असेल, तरीही हा अलर्ट स्पष्टपणे ऐकू येईल. ही प्रणाली विशेषतः सर्वाधिक प्रभावित भागातील नागरिकांपर्यंत त्वरित माहिती पोहोचवण्यासाठी डिझाइन करण्यात आली आहे.

‘SACHET’ प्रणालीद्वारे पाठवले जातील अलर्ट

सरकारकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, हे आपत्कालीन अलर्ट ‘SACHET’ या स्वदेशी इंटिग्रेटेड अलर्ट सिस्टमच्या माध्यमातून पाठवले जातील. ही प्रणाली C-DOT (Centre for Development of Telematics) ने विकसित केली आहे.

हे सिस्टम कॉमन अलर्टिंग प्रोटोकॉल (CAP) वर आधारित असून, त्याची शिफारस आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार युनियन (ITU) ने केली आहे. यामुळे ही प्रणाली जागतिक दर्जाची असल्याचे स्पष्ट होते.

नेमकी चाचणी का घेतली जात आहे?

सरकारचा उद्देश देशभरातील मोबाईल नेटवर्क आणि या अलर्ट सिस्टमची विश्वसनीयता तपासण्याचा आहे. वास्तविक आपत्तीच्या वेळी हे अलर्ट वेगाने आणि अचूकपणे लोकांपर्यंत पोहोचतील, याची खात्री करण्यासाठी या चाचण्या आवश्यक आहेत.

राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) ने स्पष्ट केले आहे की हे सर्व संदेश केवळ चाचणीचा भाग आहेत. नागरिकांनी याबद्दल  घाबरून जाऊ नये.

हे पण वाचा 

बारावीचा निकाल जाहीर, यंदाही मुलींनीच बाजी मारली… वाचा सविस्तर

भोरमध्ये 4 वर्षीय चिमुकलीवर अत्याचार व हत्या; गावात बंद, आरोपीला फाशीची मागणी

इमर्जन्सी अलर्ट बंद किंवा सुरू कसे करावे?

जर तुम्हाला हे अलर्ट  बंद करायचे असतील, तर अँड्रॉइड वापरकर्त्यांनी खालील स्टेप्स फॉलो कराव्यात:

1. सेटिंग्ज मध्ये जा

2. Safety & Emergency पर्याय निवडा

3. Wireless Emergency Alerts मध्ये जाऊन Test Alerts ऑन किंवा ऑफ करा

महत्त्वाची सूचना: भविष्यात वास्तविक आपत्तीच्या वेळी हे अलर्ट सर्व मोबाईल फोनवर विविध भारतीय भाषांमध्ये पाठवले जातील. त्यावेळी अलर्ट बंद न ठेवण्याचा सल्ला सरकारने दिला आहे.

केवळ एसएमएस नव्हे, तर डिजिटल सुरक्षेकडे मोठे पाऊल

सरकारचा हा उपक्रम केवळ मेसेज पाठवण्यापुरता मर्यादित नाही. भारताच्या डिजिटल आपत्ती व्यवस्थापन नेटवर्कला अधिक बळकट करण्याच्या दिशेने हा एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

या प्रणालीमुळे नैसर्गिक आपत्तींच्या वेळी जीवितहानी कमी करण्यास मदत होईल. तसेच प्रशासनाला सुद्धा वेळीच माहिती देऊन योग्य ती कार्यवाही करता येईल. भारताने स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर करतानाच आंतरराष्ट्रीय दर्जाची ही प्रणाली विकसित केली आहे, ही विशेष बाब आहे.